Sponsors

 
De controverse tussen de tumba in 2/4 maat en de tumba in 5/8 maat

Het is merkwaardig dat op aIle oude Ka'i orgel muziek manuscripten, de tumba, de danza en de bolero met hun originele ritme (2/4) genoteerd staan. Blijkbaar staat deze notering in 2/4 maar garant voor aIle metrische en antimetrische accenten, benevens de polyritmiek van de tumba. Nemen wij aIs voorbeeld de tumba "Pal'i telefon". Deze tumba kan men op alle drie manieren op de Ka'i orgel noteren, maar om praktische redenen is "Pal'i telefon-b" te verkiezen boven figuren "Pal'i telefon-a" en "Pal'i telefon-c". "Pal'i telefon-b" vloeit samen met het originele tumbaritme, terwijl zowel bij "Pal'i telefon-a" aIs "Pal'i telefon-c" polyritmiek optreedt. Voor de Ka'i orgel zijn zowel "Pal'i telefon-a" aIs "Pal'i telefon-c" te verkiezen boven "Pal'i telefon-d", aangezien een ritme in 5/8 maar ten enenmaIe onevenwichtig is. Bij manipulatie met het ritme in 5/8 verdwijnt de onevenwichtigheid. In Venezuela gebeurt het vaak dat men een danza in 5/8 dusdanig manipuleert dat men er op kan dansen. De tumba in 6/8 maar is 'n karakteristieke karnavaIsaangelegenheid. ZoaIs in hoofdstuk 3 gezegd, kan men alle KarnavaI tumba' s op een meer verantwoorde manier noteren in 2/4 maar. Ten opzichte van de Ka'i orgel moet men rekening houden met twee factoren:

1. het aantal maten van de Tumba di KarnavaI moet aangepast worden aan de omtrek van de cilinder;

2. de wisselende ritmiek van de Tumba di KarnavaI moet herschapen worden in een constante ritmiek. Hierdoor gaat de Tumba di KarnavaI op de Ka'i orgel enigszins anders klinken. De polyritmiek die ontstaat bij de tumba is doelmatiger in 2/4 maar te noteren dan in 6/8 maar. Een kwadrant voor een tumba in 5/8 of in 6/8 is gemakkelijk te construeren. Bij de tumba in 5/8 maar krijgt men een kwadrant verdeeld in vijven, bij de tumba in 6/8 maar verkrijgt men een kwadrant verdeeld in zessen. Over het aIgemeen worden onze Tumba di KarnavaI arrangementen anders gespeeld dan zij genoteerd staan. Bestaat een tumba in 2/4 maar uit enkele maten met 5 gelijkwaardige noten, dan kan men vanzelfsprekend aIleen die maten in 5 delen, de rest blijft in het constante ritme van 2/4 maar. Men kan bijvoorbeeld bij de tumba "Pal'i telefon-a" of "Pal'i telefon-c" noteren, waar maten met 5 noten voorkomen, de rest blijft zoaIs op "Pal'i telefon-b". Voor de meeste arrangeur-toneurs echter blijft "Pal'i telefon-b" de meest praktische oplossing.

< Vorige | Volgende >
 

Content © Edgar Palm 1992 - Copyright © CaribSeek 2003 - All Rights Reserved