Bij onze Ka'i orgels ontbreekt de noot C. Dit
impliceert een vermindering van het aantal toonaarden dat men voor de Ka'i
orgel kan gebruiken.
Doordat het aantal basnoten beperkt is, wordt de keus van de toonaard nog
kleiner. Het gebeurt zelden dat men een compositie vindt die
pasklaar is om te worden gemarkeerd op de cilinder. Vanwege de volgorde der
basnoten is het verstandig om bij het kiezen van een toonaard
deze noten als representatief voor de toonaard te beschouwen. Van de
basnoten D, E, Fis, A, H, cis, gis, a en h zijn de eerste 5 noten
representatief voor de toonaarden D, E, Fis, A en H majeur. De cis is echter
niet geschikt, omdat de C als leidtoon voorkomt in de vorm van
bis=c. De toonladder van gis mineur is mogelijk. Van de toonaarden met
mollen hebben de F, Bes, Es, As en de Des majeur alle een c in de
toonaard. De toonladder van Ges majeur met 6 mollen is gelijk aan Fis majeur.
Op analoge wijze kan men aantonen dat de mineur toonladders
voor onze Ka'i orgel als volgt zijn: b, fis, gis en d mineur harmonisch, fis
mineur en e mineur melodisch. Voor praktisch gebruik komen de
toonaarden D, A, E en B majeur en b, fis en gis mineur in aanmerking.
Aangezien de cilinder een vaste omtrek heeft, is her logisch dat elk stuk
Ka'i orgelmuziek beperkt is tot een bepaald aantal maten. Onze Ka'i orgel
wals bijvoorbeeld heeft precies 48 maten. Krijgt men te doen met een
compositie die te lang is, dan moet of de compositie aangepast worden of er
moet een andere kwadrant hiervoor gemaakt worden. Meestal
staat een compositie in een niet voor onze Ka'i orgel geschikte toonaard.
Voordat men echter een toonaard kiest is het verstandig om de
hetreffende compositie grondig te analyseren voor mogelijke alteraties die
de noot C kunnen voortbrengen. Is het zover dan kan men met het
arrangeren beginnen. Hierbij moet men wel de vormgeving goed in de gaten
houden. De voomaamste Antilliaanse stukken die in onze Ka'i
orgels voorkomen zijn:
de Curaçaose wals in 2 delen
de Curaçaose wals in 3 delen
de Mazurka in 2 delen
de Mazurka in 3 delen
de Polka in 2 delen
de Polka in 4 delen
de Fox Polka in 2 delen
de Danza zonder chaîne in 2 delen
de Danza met chaîne in 2 delen
de Joropo in 2 delen
de Joropo in 3 delen
de Tumba in 2 delen
Bij het arrangeren van de Curaçaose wals in 2
delen, moet men zorgen dat het eerste deel niet herhaald wordt. Het tweede
deel echter moet
twee keren genoteerd worden. Een Curaçaose wals in 3 delen wordt zonder
herhaling van de delen genoteerd. De Polka in 2 delen wordt
meestal twee keer herhaald. De polka in 4 delen wordt zonder herhaling
genoteerd. De Fox polka hangt af van het aantal maten per deel. Bij de
Danza zander chaîne in 2 delen worden beide delen herhaald. Bij de Danza met
chaîne van 8 maten plus 2 x 16 maten moet men een ander
kwadrant gebruiken als voor de Danza zonder chaîne. De Joropo wordt net als
de Curaçaose wals gearrangeerd. De Tumba in 2/4 maar met 2
delen van 8 maten wordt op gelijke wijze behandeld als de Danza in 2 delen.
Wanneer de compositie in de geschikte toonaard gearrangeerd is,
brengt men haar over op vertikaal gelinieerd papier (fig. 8a en 8b). Fig. 9
toont een voorbeeld van een 2 delige wals die na het arrangement in
een geschikte toonaard (fig. 10) klaar is om te worden gemarkeerd. Het
hetreft hier de oorspronkelijk in C majeur geschreven wals "Flor di
Wacao", die voor de Ka'i orgel in D majeur wordt gearrangeerd. Men lette ook
op het gewijzigde begeleidingspatroon.
