Gedurende de
verduisteringsavonden (black out) in de tweede wereldoorlog werd men bij
een wandeling door de Langestraat op Otrobanda dikwijls verrast door
aangename muzikale klanken die uit een of ander pikdonker woonhuis kwamen.
Men kan moeilijk zeggen dat mensen uit balorigheid vanwege de black out
muziek aan het maken waren. Eerder was dit een gevolg van het "van de nood
een deugd maken". Ondanks de black out improviseerde men binnenskamers
voldoende licht om muziek te kunnen maken.
Door een gelukkige samenloop van omstandigheden woonden er in die tijd
diverse muziekliefhebbers in de Langestraat en omgeving. Aan het eind van
de straat woonde de pianiste Clisia Henriquez tegenover de pianiste shon
Marie Dovale, die elke dag op haar "Pleyel" vleugel de sonates van
Beethoven doornam. Clisia was een zuster van de grammofoonplatenuitgever
Thomas Henriquez.
Vlak achter shon Marie woonde aan de Langestraat no. 80 Pa Dòdò
(R. Th. Palm), beroepsmusicus.
Gemeld pand heette in de volksmond "Bati Pareuw".
Een eind verderop woonde Emilio de Jongh die
cuarta en piano speelde; schuin tegenover Emilio, op no. 58, woonde de
violist shon Chacha Henriquez met zijn muzikale kinderen Charles, die
fluit speelde, Clara (Blanche), die een bijzonder mooie sopraan had en ook
piano speelde evenals haar zusters Ligia en Beatrix. Vlak naast shon
Chacha woonde een broer van hem, Tamie Henriquez.
Tamies oudste zoon Mortimer speelde piano. De andere zoon Adhemar speelde
zeer verdienstelijk viool.
Tegenover Tamie woonde maestro Ernesto Noordhoff, de schrijver van de
tekst voor de wals "Aura" van Albert Palm.
In het bovenhuis tegenover maestro Noordhoff woonde de musicus Albert Palm
en vlak daarnaast de violist Wewe Hellburg die een tijdlang bij hem thuis
wekelijks muziekreünies organiseerde. Bij deze bijeenkomsten schitterde
vooral de violist Adhemar Henriquez met zijn "Zigeunerweise" van Pablo
Sarasate en andere bravoure stukken.
Een eindje verder kon men in het doodlopende steegje naast de Langestraat
de saxofonist Cai Deville horen oefenen, terwijl in het andere doodlopende
steegje aan het begin van de Langestraat de bekende uit Nederland
uitgeweken violist Max Tak met veel geduld muzieklessen gaf aan een aantal
Surinaamse muziekliefhebbers.
Bij ons thuis kwamen de gebroeders Felix en Bruno Linder regelmatig
musiceren. Met deze twee talentvolle violisten werden niet alleen de
vioolsonates van Mozart en Beethoven gespeeld, doch ook moeilijker stukken
zoals de vioolsonate van Cesar Franck en het dubbel vioolconcert in
d-mineur van Johann Sebastian Bach.Bij
shon Chacha thuis werd in die oorlogsdagen ook bijzonder veel gemusiceerd.
Hierbij schitterde vooral zijn dochter Clara met haar "gouden" sopraanstem,
waarmee zij later veel succes boekte in de verschillende jeugdconcerten
die toentertijd gegeven werden.
Men kon haar
in die dagen dikwijls horen, terwijl zij Nicola Vaccai's "Metodo pnictico
di canto per l'insegnamento del bel canto italiano" doornam. Clara's braer
Charles speelde met zijn fluit dikwijls "obligato" partijen, terwijl zij
zong. Shon
Chacha Henriquez heeft zich van jongsafaan veel bemoeid met muziek en
musici van zijn tijd.
Hij was dan
ook
een van de weinige "kenners" die men kon raadplegen omtrent de musici
die in de negentiende eeuw geboren waren.
Het huis van Shon
Chacha Henriquez in de Langestraat was erg geschikt om er muziek te maken.
Het was het
type huis uit eind negentiende eeuw, met op de eerste verdieping een grote
"zaal" annex gaanderij. In de "zaal" stond
de piano vlak bij twee grote
ramen waar voortdurend frisse, koele lucht binnenkwam.
Zijn zilveren bruiloft was door de vele muzikale manifestaties op die
avond meer een muziekuitvoering dan
een huwelijksfeest.
Met shon
Chacha kon men gezellig over de goeie ouwe tijd praten, aangezien hij zich
bijzonder
goed herinnerde wat vroeger op muziekgebied gebeurde.
Op mijn verzoek heeft shon
Chacha een klein resumé
gegeven van de voornaamste musici uit de negentiende en begin twintigste
eeuw (zie copie
brief van 1 juni 1948).
"Beste Edgar,
Hier volgen de namen die ik mij herinner van de musici die ons kleine
vaderland gedurende meer dan
een halve eeuw hebben verblijd. Vroeger
was Curaçao
een klein dorp. Het leven was er eenvoudig en vol romantiek, zodat de
jeugd het
beste uit zijn omgeving putte en in zijn muziek die indrukken legde welke
de natuur aan hem openbaarde. Laten wij met onze
componisten beginnen:
Paul Q. de Lima, W. Hulder, J. Gerard Palm, J. Boskaljon, W. M. Hoyer,
John Monsanto, Camilo Monsanto,
Pa Monsanto, Camile Chapman, Victor van der Linde, Emilio Nahr, Pachi
Nahr, Juan Navas, Pierre Kalukrijt, Jacobo Conrad (heter bekend als Coco
Lepol), Gerard Conquet, John Panneflek, Jos Cohen, Isaac F. G. de Windt,
Willem Faarup, Rudolf Lauffer, Antoine Clementina, Hendrik Quast, P.
Maduro, Specht, M. Casten, de gebroeders Hellburg (Phillip en Willem), W,
Grunning.
Birman Malo, wiens zoon aan het
conservatorium ging studeren, werd een hartstochtelijk violist.
Emirto de Lima, de zoon van Paul de Lima, ging ook
studeren en werd zeer beroemd in Zuid Amerika, voornamelijk in Colombia.
Miguel Senior junior reisde nazijn
studie door geheel Zuid Amerika als een van
de
beste pianisten. Inde oude tijd waren er musici zoals J. Corsen
wiens vrienden van hem vertelden,dat hij
de basnoten op zijn gitaar nam,
alsof je een piano hoorde spelen. "Bieuw" Hethencourt (Rafael) richtte een
orkest op dat als het
beste op Curaçao
werd beschouwd. Paul de Lima heeft diverse damesverenigingen op Habaai
geleid. Chris Ulder, Dodo Palm (R. Th. Palm) en J. Boskaljon waren
kapelmeesters van militaire korpsen. Daarna werd Corrie, de zoon van J.
Boskaljon, kapelmeester van het
garnizoen.
R. Th. Palm (Dòdò)
was dirigent en fluitist van "Los seis", die verder bestond uit Liki Palm,
gitarist, en Emilio Nahr, W. Faarup, Augusto Hethencourt, violisten; ook
was hij dirigent van het
orkest "Harmonie" en een ander veel geroemd orkest "Los dispuestos", dat
drie klarinettisten had, o.a. zijn broer John (componist), "Brother" De
Jongh, twee fluitisten, Gilberto de Jongh en Albert Willemse, een groot
aantal violisten, waaronder voorzover ik me kan herinneren: Chali Debrot,
Taku Debrot, Shon
Debrot, Martinus Evertsz, Taku Boom, Hendrik van Dalen, etc. etc.
violoncello Jantji van der Meulen en Dor de Haseth en contrabas Philip de
Jongh. Hij (Dòdò
Palm) was ook
dirigent van de Schutterij en van de Scherpschutters.
Grunning (Wiwi) heeft ook
het
Korps van de Scherpschutters gedirigeerd.
Er was ook een groep van goede musici die een ensemble genaamd "Los siete
bemoles" hadden gevormd. Teodor Lopez, Philip de Jongh, Victor van der
Linde, Emilio Nahr etc. etc. vormden de "ziel" van dit orkest.
Er was ook een zeer geliefd kwartet van mandolines, cuarto en gitaar,
bestaande uit de heren Robert Soublette, John Rijfkogel, F. Palm en
Enrique Palm.
Ook van de kant van de Joodse gemeente waren er goede musici zoals
Ignacio Moron en zijn kinderen, zowel de zoons als de dochters; Manchi
Maduro, de kinderen
van Louw Maduro, namelijk Momon, Chal en Monti Correa, Laqui Capriles,
Arturo de Marchena, etc. etc.
Alhoewel onze
jeugd met haar instrumenten wist om te gaan, heeft zij veel opgestoken van
de technische kennis van de beer Johan van Dijk.
Last but not least noem ik musici als Wawa Scholz met zijn "criollo" band;
Karel di shi Anna met zijn "Muzik di Zumbi" orkest; Frans Fraai en zijn
broer Antoine, die als musici uitblonken. Frans Fraai heeft veel
dansmuziek geschreven, waarvan een van de beste, de wals "Inspiraci6n", in
1898.
Hier zet ik er een punt achter, daar
jijzelf gegevens hebt over Nene Palm, Toni Palm, Coco Palm, John Palm,
Albert Palm en tenslotte over jezelf, die nu aan de jeugd de benodigde
muziektheorie en solfège
zullen leren, die zij zo node mist.
Ik hoop dat deze gegevens je van dienst zullen zijn en verblijf zoals
altijd,
Je
dienstwillige vriend, Charles Henriquez
Curaçao,
1 Juni 1948."
Shon
Chacha stierf op 16 Mei 1958 en met hem is een Curaçaose
persoonlijkheid heengegaan die veel heeft betekend
voor
onze
muziek.
Zijn talentvolle dochter Carla met haar prachtige sopraanstem en haar
muzikale ambities om verder te studeren, heeft hem niet lang overleefd.
Zij overleed vroegtijdig op 22 januari 1963.
