CaribSeek | CaribSeek Books | Curacao Books | Curacao | Muziek en Musici van de Nederlandse Antillen


 

  Muziek en Musici van de Nederlandse Antillen | Foto Galerij

Advertisement


Rudolf Theodoor Palm

11 januari 1880 - 11 september 1950

Als kleine jongen van ongeveer 5 jaar (ik ging toen nog niet naar school) mocht ik soms 's avonds thuis helpen om onze grootste komfoor met kolen te vullen, aan te steken en vervolgens met een grote waaier aan te wakkeren.
Boven op de gloeiende kolen pronkte een reusachtige koffiepot. Elke keer als "Pa D
˛d˛" "ensayo" (repetitie) had, werd er koffie en beschuit onder de spelers uitgedeeld. Meestal werd ik naar bed gestuurd voordat deze "ensayo's" afgelopen waren.
Pa D˛d˛ had toen de leiding van het orkest maar speelde altijd mee. Wij woonden toen in de Ijzerstraat 57. Naar alle waarschijnlijkheid bestond dit orkest "Los seis" uit de muzikanten Pa D˛d˛, fluit, Liki Palm, gitaar, Emilio Naar, viool, Wewe Faarup, viool, Agusto Bethencourt, cello, enjohn Palm, klarinet.
Het orkestje nam met al die muziekstandaards en stoelen onze hele huiskamer in beslag, waardoor de muziek erg "compact" klonk. Voor zover ik mij herinner was er van die tijd af altijd muziek bij ons thuis. De muziek kwam uit velerlei bronnen. Zo had Pa D˛d˛ achtereenvolgens muziek voor orkest, voor ka'i orgel, grammofoonplaten, pianola en voor de vele leerlingen van hem gecomponeerd. Men kon in de huiskamer behalve de piano's, ka'i orgels en pianola's, ook klarinetten, fluiten en een apparaat om pianolarollen te maken aantreffen.
Pa D˛d˛ was een van de weinige muzikanten aan wie het gelukt is om uitsluitend
; van de inkomsten van de muziek een gezin groot te brengen. Hij was in zijn tijd de ka'i orgelexpert bij uitstek. Hij beheerste als geen ander alle facetten van dit fascinerende instrument.
Hij componeerde de ka'i orgel-stukken, markee!'de deze op de cilinders, vervolgens sloeg hij de speciale spijkers in de cilinders, corrigeerde en stemde de ka'i orgel en leverde die met twee of drie speel-klare cilinders. Bovendien heeft hij enkele ka'i orgelliefhebbers opgeleid om een gedeelte van het omvangrijke werk aan de ka'i orgel voor hun rekening te nemen. Een andere bron van inkomsten voor Pa D˛d˛ was het stemmen en repareren van piano's en ka' i orgels. Begaafd met zijn buitengewoon goed gehoor, stemde hij op ouderwetse wijze volgens de kwintencirkel de getemperde kwinten van de piano.
Ook voor de pianola componeerde en arrangeerde Pa D˛d˛ speciale muziekstukken. Daarna werden deze stukken met het maatverdelings-apparaat op de rollen "geponst" (12 rollen tegelijk), voorzien van etiket met titels en klaar voor de verkoop gemaakt.
Pa D˛d˛ componeerde meestal 's avonds na het eten. Op zijn vierkante werktafel stonden een stapel manuscriptvellen, twee potjes inkt, een met blauwen een met rode inkt, een griffel, een grote hoeveelheid kroon pennen, radeergummi's, vloeipapier en een flesje gom. Dit laatste gebruikte hij wanneer hij grote passages moest veranderen. Dan pakte hij een stuk manuscriptpapier er op en schreef de passages opnIeuw.

Hij componeerde zelden met behulp van de piano. Meestal schreef hij de hele compositie op en pas daarna ging hij aan de piano zitten om het resultaat te horen.
Zijn eerste muzieklessen ontving Pa D˛d˛ in 1887 van zijn grootvader Gerrie Palm.
De vader van Pa D˛d˛, George Mount Palm, overleed in 1894 op 35jarige leeftijd bij een noodlottig ongeluk te La Guaira. Hij was een verdienstelijk klarinettist. Pa D˛d˛'s eerste instrument was de fluit. Waarom hij de fluit gekozen heeft is een verhaaltje op zichzelf. Toen Pa D˛d˛ 7 jaar oud was, moest hij zijn grootvader Gerrie Palm elke dag vergezellen naar de muziekleerlingen die thuis les kregen. Dat moest omdat toentertijd Gerrie Palm zijn been gebroken had in het Badhuis op het Rif. Bij aankomst van de leraar werden alle ramen opengegooid opdat vooral de mooi gepolitoerde piano vanuit de straat zichtbaar was. De voorbijganger kreeg dan een mooi "deftig" beeld te zien. De dochter des huizes aan de piano, geflankeerd door de pianoleraar en dichterbij het raam een chaparonne met haar breiwerk.
(Dat er nogal veel piano's op Curašao waren blijkt uit het feit dat de Overheid in 1908 bij de invoering van de "gebruiksbelasting", het houden van piano's als tweede grondslag van deze belasting nam).
Op een goede dag speelde Pa D˛d˛ in de tuin van de familie De Haseth, waar thans het Parkhotel te Otrobanda staat, in afwachting van zijn grootvader die les aan het geven was. Pa D˛d˛ vond daar een klein blikken fluitje en begon meteen te proberen of hij er een deuntje uit kon halen. Gerrie Palm hoorde de kleine jongen spelen en zei tegen hem: "Als je fluit wilt spelen dan moetje dat op een echte fluit doen", en van die dag kreeg Pa D˛d˛ zijn eerste muzieklessen op een echte fluit.
Na de fluit volgde op 13jarige leeftijd de klarinet, op 14jarige leeftijd de piano en op 17jarige leeftijd de saxofoon.
De andere instrumenten zoals contrabas, orgel, mandoline, cuarta en gitaar heeft hij zelfleren spelen.
Van zijn grootvader Gerrie Palm kreeg hij ook les in algemene muziekleer, harmonieleer en compositie.
In 1898 componeerde Pa D˛d˛ zijn eerste muziekstuk, de wals "la Coronaciˇn", ter gelegenheid van de kroning van H.M. Koningin Wilhelmina. Hij was toen 18 Jaar.
Op 19jarige leeftijd werd hij benoemd tot sergeant kapelmeester van de Stedelijke Schutterij en na de rusttijd van de schutterij tot kapelmeester van het "Scherpschutters Korps" onder leiding van Kapitein Van Lier.
In 1901 richtte hij het orkest "Los Dispuestos" op; een paar jaren later de conjun
to "Los seis". Ook was hij dirigent van de "Harmonie".
In 1901 volgde een uitvoering ten paleize van Gouverneur Jonkheer Jan Olphert de Jong van Beek en Donk, die een zilveren dirigeerstok aan Pa D˛d˛ als herinnering cadeau gaf.
Ook werd hij in 1901 benoemd tot organist van de Protestantse Gemeente, voor welke dienst hij bij zijn 40jarig jubileum als organist, de gouden eremedaille van de Orde van Oranje Nassau mocht ontvangen. Hij werd in die tijd tevens organist van de Loge Igualdad en van de Loge De Vergenoeging met de titel van lid van verdienste.
In 1911 volgde hij Jo. S. Corsen op als organist van de Nederlands- Portugees- IsraŰlitische Gemeente "Emanuel".

Verder kunnen wij de volgende muzikale activiteiten vermelden.
In 1904 verleende hij als klarinettist zijn medewerking aan het orkest van Carl Fensohn ter gelegenheid van de opvoering van het zangspel "Doornroosje".
In 1912 begeleidde hij de Curašaose violist Emirto de Lima aan de piano bij zijn vioolrecital in de Club de Gezelligheid.
In 1914 begeleidde hij de violiste Griseida Goni aan de piano in de Club de Gezelligheid.
In 1917 trad hij als organist op bij het kerkconcert in de Protestantse kerk ter ge- legenheid van de viering van Lutherdag.
In 1921 trad hij als organist op bij het kerkconcert in de Protestantse kerk onder leiding van Carl Fensohn.
Op 27 september 1921 componeerde hij "Himno Brion" ter gelegenheid van de 100-jarige sterfdag van Luis Brion.
In 1922 volgden drie kerkconcerten onder leiding van Carl Fensohn met Pa D˛d˛
als organist. .
Op 27 maart 1927 gaf hij als organist zijn medewerking aan een concert ter herdenking van de 100-jarige sterfdag van Beethoven. Ook dit concert vond plaats in de Protestante kerk onder leiding van Carl Fensohn.
Op 20 juni 1944 werd de concert-wals "Elly" van Pa D˛d˛ door het Curašaos Philharmonisch Orkest uitgevoerd. Pa D˛d˛ heeft sedert de oprichting van het Curašaos Philharmonisch Orkest daarin fluit gespeeld. In 1916 werd Pa D˛d˛ agent van Wurlitzer piano's en pianola's.
Daardoor ging hij zich interesseren voor de fabrikage van pianolarollen, en niet lang daarna ontstond de eerste Curašaose pianolarollenfabriek in de IJzerstraat no. 40 te Otrobanda. Deze was de eerste en laatste in zijn soort op Curašao.
Van 1901 dateert Pa D˛d˛'s intrede in het muziekonderwijs. Hij heeft les gegeven in piano, klarinet, saxofoon, fluit, mandoline, orgel en muziektheorie. Onder zijn leerlingen waren bekende namen zoals Mevrouw Dovale de Jong, Guillermo Vivas, verder kinderen van de Joodse families Maduro, Penha, Capriles, Henriquez en van de Protestantse families Muskus en Lingstuyl.
Bij het lesgeven aan zijn eigen kinderen ging het er dikwijls Spartaans aan toe. Hij gebruikte namelijk een liniaal om de kinderen op de vingers te tikken wanneer zij verkeerde vingerzettingen gebruikten.
Pa D˛d˛ heeft een groot aantal walsen, pasillos, mazurkas, danzas, polkas, tumbas en liederen gecomponeerd. Een speciale liederenbundel verscheen in samenwer- king met de bekende Nilda Maria Jesurun Pinto onder de titel "Ban canta". Deze liederen werden vroeger regelmatig bij het kinderuurtje van Radio Curom gespeeld.

Een vrij complete lijst van zijn composities ziet er als volgt uit:

Mars Wals Wals
President Gaerste
Zwarte Piet
A.M.S.
Democraat

Miss Heidenreich
Himno Corsow
Himnos a los confirmados
Sonia
Himno Brion
Himno Nupcial (1914)
Welkomstgroet

Aida
Aurora
Adiˇs a Curašao
Anitra
Blanca
Cari˝o
Cuba Libre
Chinchˇ Grandi
La Coronaciˇn
Coma t˙ lo quieres
D.V.S.
Deborah
10 de Abril
Los Dispuestos
Emma
Ana
Josefa
Elvia
Edna
Elly
Elsie
Clara Margarita
Felicitaciones
Fumad la Corona
Gertrudis
Gloria
Imelda
Ivy
Ligia
Era imposible
Esta bunita amor
El brillo de una estrella
Amada madre
Wals Wals Wals
Chicos y chicas
Inspiraciˇn (burengerucht)
11 de Diciembre
Los dos amigos
Lorito real
Mi Corsow
Myrna
Mi deseo
9 de Noviembre
Quejas de amor
Rina
Rafaela
Sorosis
Salˇn Brion
EIsa
Una flor de Aruba
Voz di pueblo
Violet
Vivian
Variety shop
Yona
Genio alegre
Zilveren bruiloft
Zaquitˇ
Gabrielita
Florita (joropo)
Cojo es
Club Alianza (1928)
Hojas de oro
Danki di mundu (joropo)
Gratas memorias
Poppy
Olga Antonieta
Elka
Palais Royal
La Blanca Margarita
Elvira
Phyllis
Mila
Rosemarie
Sonia
Ponche Imperial

Danza

Mazurka Polka
Triste pensamiento
Porque
Noche Buena
Calino y Paulina
Champion
Coma lo quieres
Entre nous
Progreso
La simpßtica
Maria Catarina
La trompeta
Wurlitzer Piano Polka
Tumba Danzˇn en Son Paso Doble
Always happy
Dn pami, un pabo, en pe. John Pata di heru
Monte Carindo
Dum-dum-dum
Den steef
Balthazar
Seis' or
Tumba nobo
La fama
Ozuma
Hotel Suiza
Winnie
La bella Arubanita

< Vorige | Volgende >
 



 

Content ę E. Palm 1978 - Copyright ę CaribSeek 2003 - All Rights Reserved - Web Published: November 3, 2003