You are here

II.1 Curaçao Als Slavenmaatschappij: Een Plurale Samenleving

  • Sharebar

De Hollandse expeditie die in opdracht van de West Indische Compagnie in 1634 hier voet aan wal zette en het eiland in bezit nam, trof hier, zoals wij zagen, slechts enige tientallen Spanjaarden met een paar honderd Indianen aan. Zij boden weinig weerstand zodat eerder van een inbezitneming van het eiland gesproken kan worden dan van een verovering. De Spanjaarden werden met het merendeel van de Indianen naar de Vaste Kust vervoerd. Slechts een twintigtal Indiaanse families, in totaal 75 personen, bleven als bedienden op het eiland achter (Hamelberg,1901).

Men zou in strikte zin toen al van een plurale samenleving, in de betekenis van een samenleving die uit twee of meer bevolkingsgroepen die verschilen van ras en van cultuur bestaat, kunnen spreken. Het eiland zou echter pas later, in de tweede helft van de 17e eeuw, een meer geprononceerd pluraal karakter krijgen n.l. met de definitieve vestiging van een groep Sefardische Joden (1659) en met de import op grote schaal van negerslaven uit Afrika, een ontwikkeling die pas na1660 echt op gang kwam (Buddingh,1996).

Het type plurale samenleving, dat duidelijke scheidingslijnen vertoont langs etnische lijnen, wordt in de sociologische literatuur ook frequent met "gesegmenteerde samenleving" aangeduid (Hoetink,1962).

In het geval van Curaçao hebben wij te maken met drie etnische groepen: de Noordwest-Europeanen, waarvan de meeste protestant waren, de Iberische (Sefardische) Joden en de negers uit West-Afrika afkomstig. Zij vormden de constituerende elementen in het ontstaan van de oude Curaçaose samenleving (Hoetink,1958) die is blijven voortbestaan tot de vestiging van de raffinaderij van de Shell op het eiland in het eerste kwart van de 20ste eeuw.

In het hiernavolgende zal eerst worden ingegaan op de structuur van de oude Curaçaose samenleving die tot het begin van de 20ste eeuw, in feite tot de jaren dertig, is blijven bestaan, om daarna, in een apart hoofdstuk de veranderingen die hierin zijn teweeggebracht door de vestiging van de Shell aan de orde te stellen.

Eerst zullen de verschillende etnische groepen onder de loep worden genomen; vervolgens zullen de relaties tussen deze groeperingen worden besproken om ten slotte het proces van etnische "kruisbestuiving", van raciale en culturele menging, dat zich in een dergelijke samenleving onafwendbaar voordoet, aan de orde te stellen.